Güvercinlerin Yön Bulma Sırrı Çözüldü: Manyetik Pusula Karaciğerde Saklı Olabilir

Bonn Üniversitesi araştırmacıları, göçmen kuşların ve posta güvercinlerinin yön bulma yeteneğinin ardındaki sırrı çözmeye çok yaklaştı. Yapılan yeni bir çalışmaya göre, kuşların Dünya'nın manyetik alanını algılamasını sağlayan biyolojik pusula, karaciğerlerinde bulunan demir bakımından zengin bağışıklık hücrelerinde gizli olabilir.

Kuşların gece saatlerinde veya bulutlu havalarda yönlerini nasıl buldukları bilim dünyasında uzun süredir tartışılan bir konuydu. Bugüne kadar gagadaki manyetik parçacıklar, iyon kanalları ve retinadaki pigmentler üzerine üç temel teori bulunuyordu. Ancak bu teorilerin hiçbiri, görsel işaretlerin yetersiz kaldığı durumlardaki kusursuz navigasyon yeteneğini tam olarak açıklayamıyordu.

Karaciğerdeki Demir Yoğunluğu Dikkat Çekti

Bonn Üniversitesi araştırmacılarından Clivia Lisowski ve ekibi, kırmızı kan hücrelerini parçalayarak vücutta önemli miktarda demir depolayan karaciğer ve dalak dokularına odaklandı. Posta güvercinlerinden alınan çeşitli dokular, titreşimli örnek manyetometresi ve manyetik hücre ayırma teknikleriyle incelendi. Analizler sonucunda, en yüksek demir yoğunluğunun ve en güçlü manyetik tepkinin karaciğer dokusunda olduğu tespit edildi.

Bulutlu Havalarda Yönlerini Kaybettiler

Teoriyi gerçek koşullarda test etmek isteyen ekip, 34 posta güverciniyle 19 kilometrelik bir uçuş deneyi gerçekleştirdi. Güvercinlerin yarısına karaciğerdeki makrofaj hücrelerini azaltan özel bir enjeksiyon yapıldı. Yoğun bulutlu bir havada yapılan testte, kontrol grubundaki kuşlar yuvalarına başarıyla dönerken, müdahale edilen güvercinler yönlerini kaybetti ve ancak ertesi gün güneş açtığında geri dönebildi.

Güneşli havalarda tekrarlanan testlerde ise her iki grubun da yuvalarına sorunsuz döndüğü gözlemlendi. Bu durum, kuşların yön bulurken hem güneşten gelen görsel ipuçlarını hem de manyetik algılama sistemlerini entegre bir şekilde kullandığını gösteriyor. Uzmanlar, karaciğerdeki yüksek demir seviyelerinin beslenme alışkanlıklarından kaynaklanabileceği ihtimalini de göz önünde bulundurarak, bu alandaki araştırmaların derinleştirilmesi gerektiğini vurguluyor.