Hürmüz Boğazı'nın Açılması Akaryakıt Fiyatlarını Hemen Düşürmeyecek

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile imzaladığı mutabakat zaptı, Hürmüz Boğazı'nı yeniden deniz trafiğine açarak 60 günlük bir ateşkes sürecini başlattı. Ancak uzmanlar, bölgedeki mayın tehlikesi ve tedarik zincirindeki bozulmalar nedeniyle küresel akaryakıt fiyatlarında kısa vadede bir düşüş beklemiyor.

Çarşamba akşamı ABD Başkanı Donald Trump, İran ile iki ülke arasında uzun vadeli nükleer müzakerelerin önünü açan ve 60 günlük ateşkes öngören bir mutabakat zaptını resmi olarak imzaladı. Bu anlaşma, günde 20 milyon varil petrolün geçtiği ve dünyanın en hayati enerji nakliye rotalarından biri olan Umman ile İran arasındaki Hürmüz Boğazı'nı yeniden trafiğe açıyor.

Denizcilik istihbarat firması Windward'a göre, 110 gün süren ABD-İran savaşı boyunca bölgede mahsur kalan 10 gemi perşembe sabahı itibarıyla hareket etmeye başladı. Hürmüz Boğazı ticari faaliyetler için yeniden açılmış görünse de, denizcilik sektörü temkinli yaklaşımını koruyor.

Akaryakıt Fiyatlarında Düşüş Beklentisi Gerçekçi mi?

Uzmanlar, şubat ayının sonundan bu yana ulusal çapta yüzde 35'ten fazla artış gösteren akaryakıt fiyatlarının kısa sürede eski seviyelerine dönmesini beklemiyor. Boğaz'ın belirsiz sayıda su altı mayını barındırması, nakliyecileri tedirgin etmeye devam ediyor. Trump'ın, İran'ın nükleer programını tamamen durdurmaması halinde bölgeyi bombalamakla tehdit etmesi de bu kırılgan barış ortamını zorluyor.

Michigan Eyalet Üniversitesi'nden tedarik zinciri yönetimi profesörü Jason Miller, tüketicilerin fiyatların hemen şubat seviyelerine döneceğine dair bir beklentiye girmemesi gerektiğini vurguluyor. Miller, küresel petrol arz-talep dengesinin ciddi şekilde bozulduğunu ve akaryakıt, gıda veya gübre gibi petrole dayalı ürünleri satın alanların uzun vadeli yüksek fiyatlara hazırlıklı olması gerektiğini belirtiyor.

Mayın Tehlikesi ve Denizcilik Güvenliği

Dünyanın en büyük uluslararası denizcilik örgütü BIMCO'nun güvenlik şefi Jakob Larsen, sektörün Boğaz'ı hala gemiler için bir güvenlik riski olarak gördüğünü açıkladı. Merkez bölgesinin mayınlı olması nedeniyle gemilerin şu an için İran veya Umman'a daha yakın, daha dar kanalları kullanması muhtemel görünüyor.

Windward analisti Michelle Wiese Bockmann'a göre, rotaların mayınlardan temizlenmesinin altı hafta mı yoksa altı ay mı süreceği henüz bilinmiyor. Mayın temizleme çalışmalarının; insansız su altı araçları, askeri dalgıçlar ve çok uluslu filoların katılımıyla yürütülmesi planlanıyor. Bu krizin, küresel ticaret ve deniz taşımacılığı üzerinde kalıcı etkiler bırakabileceği değerlendiriliyor.