İngiltere'den Tarihi Karar: 16 Yaş Altına Sosyal Medya ve Yapay Zeka Yasağı Geliyor

İngiltere hükümeti, çocukları çevrimiçi ortamda korumak amacıyla 16 yaş altındaki kullanıcılar için kapsamlı bir sosyal medya yasağı getirmeye hazırlanıyor. Başbakan Keir Starmer tarafından duyurulan ve 2027 yılının başlarında yürürlüğe girmesi planlanan düzenleme; popüler sosyal ağların yanı sıra canlı yayınları, çevrimiçi oyun platformlarını ve yapay zeka destekli sohbet botlarını da kapsayacak.

Kapsama Giren Platformlar ve Yeni Kurallar

Yeni yasa tasarısı kapsamında Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram, Facebook ve X gibi içerik paylaşımına dayalı platformlar 16 yaş altı için erişime kapatılacak. Öte yandan, WhatsApp ve Signal gibi uçtan uca şifreli mesajlaşma uygulamaları bu yasağın dışında tutulacak.

Düzenleme sadece hesap açmayı engellemekle kalmıyor; çocukların canlı yayın yapmasını ve yabancılarla iletişim kurmasını da yasaklıyor. Hükümet ayrıca, 18 yaş altı kullanıcılar için gece kullanım kısıtlamaları ve sonsuz kaydırma (infinite scroll) özelliğine zorunlu ara verilmesi gibi ek önlemleri de değerlendiriyor.

Yapay Zeka Botlarına 18 Yaş Sınırı

Yasanın dikkat çeken bir diğer boyutu ise yapay zeka teknolojilerine getirilen kısıtlamalar oldu. Kullanıcılarla romantik ilişki simülasyonu kurmak amacıyla tasarlanan AI sohbet botları (AI companions) için asgari yaş sınırı 18 olarak belirlendi. Genel amaçlı yapay zeka araçlarının da reşit olmayan kullanıcılar için belirli mahrem işlevleri sınırlandırması zorunlu hale gelecek.

Yaş Doğrulama ve Uygulama Zorlukları

Yasağın uygulanabilmesi için teknoloji şirketlerinin yüz taraması veya resmi kimlik belgesi ibrazı gibi son derece etkili yaş doğrulama sistemleri kullanması gerekecek. Ancak uzmanlar, VPN kullanımıyla bu engellerin aşılabileceği konusunda endişelerini dile getiriyor.

Dünyada benzer bir adımı atan ilk ülke olan Avustralya'nın tecrübelerini yakından inceleyen İngiltere, yasal düzenlemeleri Noel'den önce parlamentodan geçirmeyi hedefliyor. Türkiye'nin de geçtiğimiz Mayıs ayında 15 yaş altı için benzer kısıtlamalar getirdiği biliniyor. Bu küresel eğilim, çocukların dijital güvenliği konusunda hükümetlerin giderek daha sert adımlar atacağının sinyalini veriyor.