İran'dan Kritik Karar: Hedef Alınan Nükleer Tesisler UAEA Denetimine Kapatıldı

İran yönetimi, son çatışmalarda hedef alınan nükleer tesislerini Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişlerinin denetimine açmayacağını duyurdu. Eş zamanlı olarak İsviçre'de ABD ile yürütülen dolaylı görüşmelerde nükleer programa dair yeni bir taahhüt altına girilmediği vurgulanırken, tarafların 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varmak için yol haritası üzerinde uzlaştığı bildirildi.

UAEA Denetimlerine Kapı Kapatıldı

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, Tahran yönetiminin saldırılara hedef olan nükleer tesislere UAEA müfettişlerinin girmesine izin verme gibi bir planı olmadığını açıkladı. Bekai, İran'ın ajans ile ilişkilerini yalnızca mevcut standart prosedürler çerçevesinde sürdüreceğini belirtti.

Sözcü ayrıca, Tahran'ın UAEA ile yürüteceği olası iş birliklerinin doğrudan İran Meclisi ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi kararlarına tabi olacağının altını çizdi. Bilindiği üzere, UAEA Yönetim Kurulu 10 Haziran'da ABD destekli bir karar tasarısını onaylayarak İran'dan zenginleştirilmiş uranyum stoklarını beyan etmesini talep etmişti.

İsviçre'deki Dolaylı Görüşmelerde Neler Yaşandı?

Nükleer gerilim sürerken, İran ile ABD arasında Katar ve Pakistan arabuluculuğunda İsviçre’de gerçekleştirilen müzakerelerin ilk turu 21 Haziran’da tamamlandı. Ancak İranlı yetkililer, bu görüşmelerde nükleer konunun ele alınmadığını ve yeni bir taahhüt verilmediğini ifade etti.

Arabulucu ülkelerin yayımladığı ortak açıklamaya göre, taraflar 14 maddelik bir mutabakat zaptının uygulanmasına yönelik teknik detayları görüştü. Sürecin siyasi yönlerini denetlemek üzere üst düzey bir komite kurulması ve 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya ulaşılması hedefleniyor.

Bölgesel Etkiler ve Pakistan'ın Rolü

Görüşmelerde sadece ikili ilişkiler değil, bölgesel krizler de masaya yatırıldı. İranlı yetkililer, İsrail'in saldırılarının sürdüğü Lübnan'da ateşkes izleme mekanizması kurulacağını ve İran'ın buraya temsilci göndereceğini belirtti.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise İsviçre'nin Bürgenstock kentinde düzenlenen toplantıların pozitif bir atmosferde geçtiğini duyurdu. Şerif, ABD ve İran yönetimlerine yapıcı yaklaşımları, Katar'a ise kolaylaştırıcı rolü nedeniyle teşekkür ederek yeni bir teknik görüşme turunun başlayacağını müjdeledi.