İran, Nükleer İhlaller Gerekçesiyle 20 Yıl Sonra BM Güvenlik Konseyi'ne Sevk Edildi

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), nükleer silahların yayılmasını önleme anlaşması kapsamındaki yükümlülüklerine uymadığı gerekçesiyle İran'ı Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne sevk etti. Son 20 yılda ilk kez alınan bu karar, bölgedeki jeopolitik gerilimi daha da tırmandırma potansiyeli taşıyor.

IAEA'dan 20 Yıl Sonra Gelen Kritik Karar

Birleşmiş Milletler nükleer gözlem kuruluşunun yönetim kurulu, Viyana'da gerçekleştirdiği toplantıda tarihi bir karara imza attı. İngiltere, Fransa, Almanya ve ABD tarafından sunulan karar tasarısı, 23 ülkenin desteğiyle kabul edildi. Oylamada sekiz ülke çekimser kalırken; Çin, Rusya ve Nijer karşı oy kullandı.

Yayımlanan raporda, İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoğu gibi kritik nükleer malzemeler hakkında yeterli bilgi sağlamaması karara gerekçe olarak gösterildi. Ayrıca, IAEA müfettişlerinin ülkedeki nükleer tesislere erişiminin engellenmesi de ihlaller arasında yer aldı.

Tahran'ın Tepkisi ve Jeopolitik Denge

Tahran yönetimi, alınan kararı sert bir dille kınadı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi, ABD ve İsrail'in nükleer tesislere yönelik müdahalelerinin normal kontrol sürecini aksattığını savundu. İran, Natanz ve Fordo'daki uranyum zenginleştirme tesislerine yapılan saldırıların, müfettişlerin ziyaretlerine izin verilmemesinin temel nedeni olduğunu belirtiyor.

Öte yandan, konunun taşındığı BM Güvenlik Konseyi'nde İran'ın müttefikleri olan Çin ve Rusya'nın veto yetkisi bulunuyor. Bu durum, Tahran'a yönelik yeni ve bağlayıcı uluslararası yaptırımların hayata geçirilmesini zorlaştırıyor.

Zenginleştirilmiş Uranyum Endişesi

Batılı ülkelerin en büyük endişesi, İran'ın nükleer programının ulaştığı seviye. ABD'li üst düzey yetkililere göre, Tahran'ın elinde yaklaşık 440 kilogram ağırlığında ve %60 oranında zenginleştirilmiş uranyum bulunuyor. Bu oran, nükleer silah yapımında kullanılan %90 eşiğine oldukça kısa bir sürede çıkarılabilecek kritik bir seviyeyi ifade ediyor.

İran ise nükleer programının tamamen barışçıl amaçlar taşıdığını iddia etmeye devam ediyor. Ancak ABD, İsrail ve Avrupa ülkeleri, bu açıklamaları şüpheyle karşılıyor ve küresel güvenlik endişelerinin altını çiziyor.