Meta'ya 1 Trilyon Dolarlık Çocuk Güvenliği Davası: Instagram ve Facebook'un Geleceği Tehlikede

Meta, platformlarının genç kullanıcıları hedef alarak onlara zarar verdiği iddiasıyla açılan devasa bir davayla karşı karşıya. 30 ABD eyaletinin ortaklaşa yürüttüğü ve 1 trilyon doları aşan tazminat talep edilen bu hukuki süreç, Instagram ve Facebook'un temel işleyişini kökünden değiştirebilir.

Bağımlılık Yapan Özellikler Hedefte

California ve New York'un da aralarında bulunduğu 30 eyalet, 2023 yılında başlattıkları hukuki süreçte Meta'nın çocuklara yönelik federal ve eyalet gizlilik yasalarını ihlal ettiğini savunuyor. Davacılar, devasa para cezasının yanı sıra Instagram ve Facebook'ta yer alan "beğeni" sayılarının gizlenmesini ve sürekli kaydırma (infinite scroll) özelliğinin kaldırılmasını talep ediyor.

Eyalet savcılarına göre bu özellikler, gençleri ve çocukları platformda mümkün olduğunca uzun süre tutmak için özel olarak tasarlandı. İddianamede, şirketin sık bildirimler göndererek gençleri uygulamalara bağımlı hale getirdiği ve kullanıcı tabanını büyütmek uğruna çocukları "sömürdüğü" öne sürülüyor.

New Mexico Kararı Emsal Olabilir

Piyasa değeri yaklaşık 1,5 trilyon dolar olan teknoloji devi ise bu iddiaları kesin bir dille reddediyor. Şirket sözcüsü, kanıtların gençleri destekleme konusundaki kararlılıklarını göstereceğinden emin olduklarını belirtiyor. Ancak yakın zamanda New Mexico eyaletinde görülen benzer bir davada çıkan karar, Meta için tehlike çanlarının çaldığını gösteriyor.

New Mexico'daki davada yargıç, şirkete 942 milyon dolar para cezası verdi ve 18 yaşından küçük kullanıcılar için beğeni sayılarının kaldırılmasına, bildirimlerin sınırlandırılmasına hükmetti. Hatta mahkeme, Meta'yı havayı kirleten bir fabrikaya benzeterek "kamu düzenini bozan bir kuruluş" olarak nitelendirdi.

Sosyal Medya Deneyiminde Dönüşüm İhtimali

Şu an devam eden 30 eyaletlik dava, ABD nüfusunun yaklaşık üçte ikisini temsil ediyor. Davaya, daha önce yüksek profilli teknoloji davalarına da bakan baş federal yargıç Yvonne Gonzalez Rogers başkanlık ediyor. Meta'nın bu davayı kaybetmesi durumunda, sadece belirli eyaletlerde değil, ülke genelinde kapsamlı değişiklikler yapması gerekecek.

Özellikle sosyal medya platformlarının yapıtaşı haline gelen "beğeni" butonunun ve sürekli kaydırma mekanizmasının kaldırılması, dijital etkileşim alışkanlıklarında tarihi bir dönüşüm anlamına geliyor. Uzmanlar, ABD'de alınacak olası bir kararın, küresel çapta yeni düzenlemelerin de önünü açabileceğini vurguluyor.