Popüler Zayıflama İlacı Ozempic'in Beyin Üzerindeki Beklenmedik Etkileri Ortaya Çıktı

Başlangıçta diyabet tedavisi için geliştirilen ancak iştahı baskılama özelliğiyle dünya çapında milyonlarca kullanıcıya ulaşan GLP-1 ilaçlarının, insan beynini yeniden şekillendirebileceği ortaya çıktı. Colorado Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir araştırma, başta Ozempic olmak üzere bu ilaçların etkilerinin yalnızca metabolizma ile sınırlı kalmadığını ve beynin çalışma şeklini değiştirdiğini gösteriyor.

Beyin Ağlarında Beklenmedik Değişimler

Colorado Üniversitesi Anschutz Tıp Kampüsü'nde görev yapan araştırmacılar, hormonal rahatsızlıkları olan genç kadınlar ve ergenler üzerinde GLP-1 ilaçlarının etkilerini incelerken çarpıcı bir bulguyla karşılaştı. Tedavi öncesi ve sonrası beyin görüntülerini karşılaştıran ekip, sadece birkaç ay içinde beyindeki sinir ağlarında kayda değer değişimler tespit etti.

Araştırmacı Allison Shapiro, özellikle dikkat ve öncelik belirleme süreçlerinde kritik rol oynayan "salience network" (önem ağı) adı verilen bölgedeki bağlantıların belirgin şekilde arttığını belirtiyor. Shapiro, bu değişimin başlangıçta beklenmeyen bir sonuç olduğunu ve ne anlama geldiğinin henüz tam olarak çözülemediğini vurguluyor.

Etki Mekanizması Hâlâ Gizemini Koruyor

Ozempic gibi ilaçlar, yemek sonrasında salgılanan ve açlık hissini düzenleyen hormonları taklit ederek çalışıyor. Ancak bilim insanları, bu hormonlara ait reseptörlerin sadece bağırsaklarda değil, kalpte ve beynin farklı bölgelerinde de bulunduğunu keşfetti. Semaglutid ve tirzepatid gibi etken maddelerin kan-beyin bariyerini ne ölçüde aşabildiği ise henüz netlik kazanmış değil.

Uzmanlar, ilaçların beyin üzerindeki etkisini açıklamak için iki farklı senaryo üzerinde duruyor. İlk ihtimal, ilaçların doğrudan beyindeki reseptörleri etkilemesi yönündeyken; ikinci ihtimal ise vücuttaki iltihaplanmayı azaltıp metabolik sağlığı iyileştirerek sinir sistemini dolaylı yoldan etkilemesi. Birçok araştırmacı, her iki mekanizmanın da eşzamanlı olarak devrede olabileceğini düşünüyor.

Bağımlılık Tedavisi mi, Motivasyon Kaybı mı?

Bu ilaçların beyinde yarattığı değişimler, ilaç şirketleri için yeni fırsatlar sunuyor. Yapılan testler, GLP-1 ilaçlarının alkol ve uyuşturucu bağımlılığı gibi rahatsızlıkları baskılamada kullanılabileceğine işaret ediyor. Ancak beynin ödül mekanizmasını baskılayan bu durum, beraberinde ciddi soru işaretleri de getiriyor.

Son dönemde bazı kullanıcılar, normal yaşamdan aldıkları keyfin azaldığını, hobilere karşı ilgisizlik ve motivasyon kaybı yaşadıklarını bildiriyor. Bu durum, Ozempic ve benzeri ilaçların uzun vadeli etkileri tam olarak anlaşılmadan yaygınlaşmasının potansiyel risklerini gözler önüne seriyor. Uzmanlar, hastaların bu ilaçları kullanırken olası nörolojik yan etkiler konusunda daha bilinçli olmaları gerektiği konusunda uyarıyor.