Vietnam'dan Sosyal Medyaya 'Sessiz' Kısıtlama: Hangi Ülkeler Çocukları Yasaklıyor?

Vietnam, 16 yaş altı çocuklar için sosyal medya kullanımını tamamen yasaklamak yerine, içerik paylaşımını ve etkileşimi engelleyen yeni bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Avustralya'nın öncülük ettiği bu akıma Avusturya, Kanada ve Danimarka gibi ülkeler de katılarak genç kullanıcıları dijital risklerden korumayı hedefliyor.

Vietnam'dan "Sessiz" Sosyal Medya Formülü

Dünya genelinde yayılan gençlere yönelik sosyal medya yasaklarına Vietnam'dan alışılmışın dışında bir yaklaşım geldi. Ülke, çocukları platformlardan tamamen uzaklaştırmak yerine, hesaplarını açık tutmalarına ancak etkileşime girmemelerine izin vermeyi planlıyor.

Reuters tarafından bildirilen Kültür, Spor ve Turizm Bakanlığı taslağına göre, 16 yaş altı kullanıcılar hesaplarını koruyacak ancak içerik paylaşma, yorum yapma veya tepki verme özelliklerini kullanamayacak. Bu hesapların bir ebeveyn üzerine kaydedilmesi zorunlu olacak. Ebeveynler, çocukların eriştiği içerikleri ve platformda geçirdikleri süreyi izlemekten sorumlu tutulacak.

Platformların, kullanıcıların yaşını tespit etmek ve onları yaşa uygun içeriklerle sınırlandırmak için teknik önlemler alması gerekecek. Ayrıca Vietnam, 16 yaş altı kullanıcılar için oyun oynama süresini oyun başına günde 60 dakika ile sınırlandıran ayrı bir kısıtlama da planlıyor.

Küresel Çapta Artan Kısıtlamalar ve Endişeler

Hükümetler tarafından öne sürülen bu düzenlemeler; siber zorbalık, bağımlılık, ruh sağlığı sorunları ve kötü niyetli kişilere maruz kalma gibi genç kullanıcıların karşılaşabileceği riskleri azaltmayı amaçlıyor. Ancak, yaş doğrulama sistemlerinin gizliliği ihlal edebileceği ve aşırı devlet müdahalesine yol açabileceği konusunda endişeler de bulunuyor.

Amnesty Tech gibi eleştirmenler, bu tür yasakların etkisiz olduğunu ve genç nesillerin gerçeklerini göz ardı ettiğini savunuyor. Buna rağmen birçok ülke, önerilen yasal düzenlemelerle ilerlemeye devam ediyor.

Hangi Ülkeler Yasak Uyguluyor?

Avustralya, 2025'in Aralık ayında 16 yaş altı çocuklar için sosyal medyayı yasaklayan ilk ülke oldu. Yasak; Facebook, Instagram, Snapchat, Threads, TikTok, X, YouTube, Reddit, Twitch ve Kick'i kapsarken, WhatsApp ve YouTube Kids'i muaf tutuyor. Kurallara uymayan şirketler 34,4 milyon dolar'a kadar para cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.

Avrupa'da ise Avusturya, 14 yaşına kadar olan çocuklar için sosyal medyayı yasaklayacağını ve yasa tasarısının Haziran ayına kadar tamamlanmasının beklendiğini duyurdu. Benzer şekilde Danimarka, 15 yaş altı çocuklar için platformları yasaklamaya hazırlanıyor ve bu planın 2026 ortalarında yasalaşması öngörülüyor.

Kuzey Amerika'da Kanada hükümeti, 16 yaş altı çocuklar için sosyal medyayı yasaklayacak bir dijital güvenlik yasa tasarısı sundu. Tasarıya göre, teknoloji devleri genç kullanıcıları korumaya yönelik politikaları olduğunu kanıtlarlarsa bu yasaktan muaf tutulabilecekler.