Yaklaşan El Niño, Küresel İklim İçin Geri Dönülmez Bir Kırılma Noktası Olabilir

Pasifik Okyanusu'nda oluşumu gözlemlenen yeni ve güçlü bir El Niño dalgası, Dünya'nın iklim dengesini kalıcı olarak değiştirebilir. Uzmanlara göre önümüzdeki 12 ila 18 ay içinde yaşanacak bu doğa olayı, küresel ısınmada kritik bir eşik olan 1.5 santigrat derece sınırının kalıcı olarak aşılmasına neden olabilir.

Okyanus Isısı Atmosfere Karışıyor

El Niño, gezegenin okyanus ısısı için en büyük doğal tahliye vanalarından biri olarak işlev görüyor. Bu süreç, Pasifik üzerindeki okyanus akıntıları ve rüzgarların periyodik değişimleriyle başlıyor. Avustralya ile Endonezya arasındaki Batı Pasifik Sıcak Havuzu'nda biriken devasa tropikal okyanus ısısı, doğuya ve kuzeye doğru hareket ederek atmosfere karışıyor.

Bu ısı ekvatoral Pasifik boyunca yayıldığında, hava durumu modellerini değiştiriyor ve küresel sıcaklıkları artırıyor. Etkileri kıtalara kadar ulaşarak bazı bölgelerde şiddetli yağmur fırtınalarını ve selleri tetiklerken, diğer yerlerde aşırı sıcaklık, kuraklık ve orman yangınlarını şiddetlendiriyor.

Kritik 1.5 Derece Eşiği Aşılabilir

Tarihsel verilere bakıldığında, 2015 yılındaki El Niño küresel sıcaklık ortalamasını sanayi öncesi dönemin 1 santigrat derece üzerine kalıcı olarak taşımıştı. Benzer şekilde 2024 yılı da insanlık tarihinin kaydedilen en sıcak yılı oldu. İklim bilimci James Hansen, önümüzdeki dönemde yaşanacak orta şiddette bir El Niño'nun bile küresel sıcaklığı 1.7 santigrat derece seviyelerine çıkarabileceğini belirtiyor.

Hansen, El Niño etkisini yitirdikten sonra bile dünyanın anlamlı bir şekilde 1.5 derece sınırının altına soğuyacağından şüphe duyuyor. Bu eşiğin aşılması, binlerce yıldır insanları ve ekosistemleri ayakta tutan orman, su ve sıcaklık sistemlerinde hızlı ve yıkıcı değişikliklerin başlaması anlamına geliyor.

Süper El Niño ve İklim Şokları

Aralık 2025'te Nature Communications dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, güçlü El Niño olayları sadece geçici hava olayları değil, aynı zamanda Dünya sisteminin bazı kısımlarını yeni durumlara itebilecek iklim şokları olarak tanımlanıyor. Araştırmanın ortak yazarı Jong-Seong Kug, bu durumu "süper El Niño" olarak adlandırıyor.

Süper El Niño, tropikal Pasifik'teki deniz yüzeyi sıcaklığı anomalisinin normalin iki standart sapma üzerine çıkmasıyla tanımlanıyor. Bu durum, sıradan bir dalgalanmadan ziyade, tarım takvimlerini bozan, mercan resiflerini yok eden ve şehirlerde ölümcül gece sıcaklıklarına yol açan sistemik bir uyarı işareti olarak değerlendiriliyor.