ABD'de Barınma Krizi Büyüyor: Ev Sahibi Olmak Hayal mi Oluyor?

ABD'de giderek derinleşen barınma krizi, milyonlarca insan için ev sahibi olmayı ulaşılmaz bir hayale dönüştürüyor. Yüksek enflasyon, artan ipotek (mortgage) faizleri ve fırlayan konut fiyatları, hem kiracıları hem de ev sahiplerini ciddi bir finansal darboğaza sürüklüyor.

Gelirin Yüzde 30'u Kuralı Tarih Oldu

Uzmanların uzun yıllardır tavsiye ettiği "barınma masraflarının gelirin yüzde 30'unu aşmaması gerektiği" kuralı artık geçerliliğini yitirmiş durumda. Açıklanan son verilere göre, 2024 yılında kiracıların neredeyse yarısı ve ev sahiplerinin yüzde 24'ü bu sınırın çok üzerinde harcama yaptı. Hatta tüm kiracı hanelerinin dörtte biri, gelirlerinin yarısından fazlasını sadece barınmaya ayırmak zorunda kalıyor.

WIRED tarafından yapılan ve 200'den fazla okuyucunun katıldığı ankette, katılımcıların en büyük endişesinin satın alınabilirlik olduğu ortaya çıktı. Günlük tüketim mallarının fiyatlarındaki artış ve kabaran faturalar, hanehalkı üzerindeki baskıyı artırıyor. Nisan ayında ev alanlar için medyan aylık ödeme 2.152 dolar seviyesindeyken, medyan kira bedeli 1.579 dolar ve medyan ev fiyatı 339.100 dolar olarak kaydedildi.

"Sonsuza Kadar Kiracı" Olma Korkusu

Ankete katılan birçok kiracı, ev sahibi olma arzusunu dile getirse de, mevcut ekonomi şartlarında kendilerini "sonsuza kadar kiracı" olarak gördüklerini belirtiyor. Phoenix'te yaşayan 31 yaşındaki bir katılımcı, "Hiçbir zaman bir ev sahibi olabileceğimi veya peşinat biriktirebileceğimi sanmıyorum. Bu duruma sık sık ağlıyorum" sözleriyle yaşanan çaresizliği özetliyor.

Öte yandan, finansal veriler ev satın almanın her zaman en mantıklı seçenek olmayabileceğini gösteriyor. Kredi platformu LendingTree'nin verilerine göre, ABD'deki tüm büyük kentsel alanlarda kiralamak, ev sahibi olmaktan daha ucuza geliyor. Yeni nesil için ev sahibi olmak, yetişkinliğin varsayılan bir sonraki adımı olmaktan çıkıp, ulaşılması zor bir arzuya dönüşmüş durumda.

Satın Almak Yerine Kiralamak Daha Mantıklı Mı?

Son dört yıldır ipotek oranlarının yüzde 6'nın üzerinde seyretmesi ve konut arzındaki daralma, piyasadaki sıkışıklığı artırıyor. Harvard Ortak Konut Araştırmaları Merkezi'ne göre, 1990'larda medyan ev fiyatı medyan gelirin yaklaşık 3,2 katı iken, günümüzde bu oran 5 katına çıkmış durumda. The Wall Street Journal'ın aktardığı analizler, konut satışları açısından son yılların 1982'den bu yana en kötü dönem olduğunu vurguluyor.

Sadece kiracılar değil, ev sahipleri de artan maliyetlerden şikayetçi. Özellikle sigorta primleri ve enflasyon kaynaklı artan faturalar, ev sahibi olmanın aylık maliyetini sürekli olarak yukarı çekiyor. Küresel ekonomik belirsizlikler devam ettikçe, barınma krizinin kısa vadede çözülmesi pek olası görünmüyor.