Taşıt Kredilerine Erişim Zorlaştı: Otomobil Satışlarında Tasarruf Finansman Şirketlerinin Payı Patladı

BDDK'nın taşıt kredilerinde uzun süredir değiştirmediği kısıtlamalar ve yüksek faiz ortamı, otomobil alıcılarını alternatif finansman yöntemlerine itti. Tasarruf finansman şirketlerinin işlem hacmi yılın ilk 5 ayında 200 milyar TL'ye ulaşırken, satılan her üç araçtan birinin bu sistemle alındığı tahmin ediliyor. Ancak sistemin hızla büyümesi, beraberinde yeni mağduriyet risklerini de getiriyor.

Kredi Kısıtlamaları Tüketiciyi Alternatiflere Yönlendirdi

BDDK tarafından Şubat 2022'den bu yana güncellenmeyen düzenlemelere göre, değeri 2 milyon TL'nin üzerindeki otomobiller için taşıt kredisi kullanılamıyor. Bu tutarın altındaki araçlarda ise tüketiciler, araç bedelinin en fazla yüzde 20'si kadar kredi çekebilirken, vade süresi 12 ayla sınırlandırılıyor. Banka kredilerine erişimin zorlaşması ve yüksek faiz oranları, vatandaşları tasarruf finansman şirketlerine yöneltmiş durumda.

Sistem Nasıl İşliyor ve Hangi Şirketler Öne Çıkıyor?

Doğrudan kredi verme yetkisi olmayan bu şirketler, müşterinin talep ettiği aracı önce kendi adlarına satın alarak tescil ettiriyor. Mevzuattaki 6 aylık satış yasağı sebebiyle araç, bu süre zarfında müşteriye kiralanıyor ve aylık ödemeler kira bedeli olarak tahsil ediliyor. Altı ayın sonunda ise araç, kalan borç bitene kadar rehinli olarak müşteriye devrediliyor. Sektörde Eminevim, Fuzul Ev, Birevim, Katılımevim ve Emlak Katılım gibi firmalar faaliyet gösteriyor.

Tüketiciler, bu sisteme dahil olmak için finansman tutarının yüzde 8 ila yüzde 14'ü arasında değişen bir katılım bedeli ödüyor. İddialara göre, şirketler üretici ve distribütörlerden toplu alım yaparak filo indirimlerinden faydalanırken, tüketicilere yapılan hesaplamalarda liste fiyatları baz alınıyor.

Ankara'nın Gündeminde: Riskler ve Yeni Düzenleme İhtimali

Merkez Bankası verilerine göre, tasarruf finansman sektörünün hacmi yılın ilk 5 ayında 200 milyar TL seviyesine ulaştı. Sektör kaynakları, aynı dönemde satılan 353 bin otomobilin 120 binden fazlasının bu yöntemle teslim edildiğini belirtiyor. Bu devasa büyüme, yetkili satıcıların pazar payını daraltırken, olası riskleri de beraberinde getiriyor.

Uzmanlar, tasarruf finansman şirketlerinden herhangi birinin mali krize girmesi durumunda, araç devir sürecini henüz tamamlamamış binlerce tüketicinin mağdur olabileceği konusunda uyarıyor. Sektördeki bu kontrolsüz büyümenin Ankara'nın dikkatini çektiği ve yakın zamanda ekonomi politikaları kapsamında yeni bir yasal düzenlemenin hayata geçirilebileceği konuşuluyor.