Hürmüz Krizi Senaryosu: Türkiye'nin Enerji Faturasına 14 Milyar Dolarlık Ek Yük

ABD, İsrail ve İran arasındaki jeopolitik gerilimlerin merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı'ndaki olası bir kriz, Türkiye'nin enerji faturasını derinden sarsabilir. Enerji düşünce kuruluşu Ember'in hazırladığı son rapora göre, boğazın ticarete kapanması senaryosunda Türkiye'nin enerji ithalat maliyeti 14 milyar dolar artış gösterebilir.

Küresel Enerji Krizinin Türkiye Faturası

Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, dünya enerji arzı için kritik bir darboğaz konumunda. Ember raporunda incelenen olası bir çatışma ve boğazın kapanması senaryosuna göre, piyasalarda sert fiyat hareketleri yaşanması kaçınılmaz görünüyor. Bu senaryoda Brent petrol fiyatlarının yüzde 50, Avrupa doğalgaz fiyatlarının ise yüzde 45 oranında artabileceği öngörülüyor.

Enerji ihtiyacının büyük bir kısmını ithal fosil yakıtlarla karşılayan Türkiye, bu tür küresel şoklardan en çok etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. Fiyatların yüksek seyretmesi halinde, Türkiye'nin yıllık enerji ithalat faturasına 14 milyar dolarlık ek bir yük binmesi bekleniyor. Bu devasa maliyetin 7,7 milyar dolarının petrol, 6,4 milyar dolarının ise doğalgaz ithalatından kaynaklanacağı hesaplanıyor.

Çözüm: Elektrifikasyon ve Temiz Enerji

Ember Analisti Bahadır Sercan Gümüş, Türkiye'nin fosil yakıtlara olan yüksek bağımlılığının kriz dönemlerinde ekonomiyi savunmasız bıraktığına dikkat çekiyor. Gümüş, ithalat faturasının büyük kısmını oluşturan ulaşım ve bina sektörlerinde elektrifikasyon adımlarının hızlandırılması gerektiğini vurguluyor. Yenilenebilir enerji destekli bir temiz enerji dönüşümünün, Türkiye'nin ithalat yükünü kalıcı olarak hafifleteceği belirtiliyor.

İthalat Bağımlılığı ve Tedarik Zinciri

Veriler, Türkiye'nin enerjideki kırılgan yapısını net bir şekilde ortaya koyuyor. Doğalgazda yüzde 95, ham petrolde yüzde 83 ve kömürde yüzde 60 oranında dışa bağımlılık söz konusu. Geçmişte Rusya-Ukrayna savaşının patlak verdiği 2022 yılında, Türkiye'nin net enerji ithalatı faturası tarihi bir rekorla 80 milyar doların üzerine çıkmıştı.

Mevcut durumda Türkiye'nin petrol ithalatında en büyük payı yüzde 46 ile Rusya alırken, doğalgaz tedarikinde de yine Rusya yüzde 36 ile ilk sırada bulunuyor. Hürmüz krizinin doğrudan etkilediği Orta Doğu ülkelerine olan doğalgaz bağımlılığı nispeten sınırlı olsa da, küresel piyasalardaki genel fiyat artışları Türkiye'nin enerji maliyetlerini kaçınılmaz olarak yukarı çekiyor. Sadece karayolu ulaşımının petroldeki fiyat artışından dolayı 5,2 milyar dolarlık ek maliyet yaratması, yapısal dönüşümün aciliyetini gösteriyor.