ALS Hastası, Konuşmasını Sağlayan Beyin İmplantının İlk "Süper Kullanıcısı" Oldu

ALS hastalığı nedeniyle felç geçiren ve konuşma yetisini kaybeden Casey Harrell, beynine yerleştirilen beyin-bilgisayar arayüzü (BCI) sayesinde yeniden iletişim kurabiliyor. Araştırmacıların gözetimi olmadan cihazı evinde 3.800 saatten fazla kullanan Harrell, bu alanda bir ilke imza atarak teknolojinin ilk "süper kullanıcısı" unvanını aldı.

Düşünceleri Sese Dönüştüren Teknoloji

Yaklaşık üç yıl önce beynine elektrotlar yerleştirilen Harrell, ilk kez 2023 yılında bir araştırma ekibinin yardımıyla "konuşmaya" başladı. O günden bu yana cihazı binlerce saat kullanan hasta, artık bir bakıcının yardımıyla sisteme bağlandıktan sonra cihazı büyük ölçüde bağımsız olarak kullanabiliyor. Ekibin eklediği yeni özellikler sayesinde Harrell, sadece iletişim kurmakla kalmıyor, aynı zamanda internette gezinebiliyor ve mesleğini icra edebiliyor.

Nature Medicine dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, cihazın implante edilmesinden sonraki ilk 22,6 ay içinde Harrell, sistemi evinde hiçbir araştırmacı bulunmadan 3.800 saatten fazla kullandı. California Üniversitesi'nden (UC Davis) nöromühendis Sergey Stavisky, "O, konuşma odaklı bir BCI sisteminin ilk süper kullanıcısı" ifadelerini kullandı.

Yüksek Doğruluk Oranı ve Geniş Kelime Dağarcığı

Temmuz 2023'te gerçekleştirilen beş saatlik bir operasyonla doktorlar, Harrell'ın beynine her biri 64 elektrottan oluşan dört dizi yerleştirdi. Bu elektrotlar, kafatasının dışındaki bağlantı noktalarına kablolarla bağlandı. Araştırma ekibi, beyin aktivitesini konuşmaya dönüştürmek için özel bir algoritma geliştirdi. Sistem, beynin konuşmamızı sağlayan hareketlerden sorumlu bölgesi olan konuşma motor korteksindeki aktiviteleri kaydederek çalışıyor.

UC Davis ekibinden nöromühendis Nicholas Card, sistemin çalışma prensibini şu sözlerle açıklıyor: "Önce beyin verilerinden fonemlere, ardından da fonemlerden kelimelere geçiyoruz." Ameliyattan yaklaşık bir ay sonra kullanılmaya başlanan cihaz, ilk gün 50 kelimelik bir dağarcıkla %99,6 doğruluk oranına ulaştı. Bu kapasite daha sonra 125.000 kelimeye çıkarıldı ve sistem %97,5 gibi etkileyici bir doğruluk oranıyla çalışmaya devam ediyor.

Bağımsız Kullanıma Doğru Büyük Adım

Beyin-bilgisayar arayüzleri henüz yeni bir teknoloji olduğu için uzun vadeli etkileri tam olarak bilinmiyor. Elektrotların etrafında oluşabilecek yara dokusunun sinyal alımını engelleyebileceği düşünülse de, Harrell'ın durumunda böyle bir sorun yaşanmadı. Üstelik 2023 yılında araştırmacıların fiziksel bağlantı kurmasını gerektiren sistem, artık otomatikleştirildi. Günümüzde Harrell'ın bakıcısı sistemi kolayca takıp çıkarabiliyor, bu da hastaya büyük bir özgürlük sağlıyor.

Harrell, MIT Technology Review'a verdiği demeçte hislerini şu şekilde özetliyor: "ALS gibi bir hastalıkla yaşarken hayallerinizin küçülmesi beklenir. Benimkiler küçülmedi. Bu gelişmelerin her biri mutlak bir lütuf. Hepsine ve çok daha fazlasına sahip olmak ise gerçekten devrim niteliğinde." Bu gelişme, yapay zeka destekli medikal teknolojilerin geleceği için umut verici bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

--- **İlgili Kaynaklar:** yapay zeka danışmanlık ve çözüm hizmetleri konusunda [yapay zeka firması](https://yapayzekafirmasi.com) ile iletişime geçebilirsiniz.