Bilim İnsanları Yapay Zeka ile Tamamen Yeni 16 Virüs Üretti

Stanford Üniversitesi ve Arc Institute araştırmacıları, yapay zeka kullanarak daha önce hiç bilinmeyen ve bakterileri yok edebilen 16 yeni virüs üretti. Science dergisinde yayımlanan bu araştırma, antibiyotik direncine karşı yeni bir alternatif sunarken, teknolojinin kötüye kullanım potansiyeli nedeniyle biyolojik güvenlik tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Bilim insanları yıllardır sıfırdan virüs sentezleyebiliyor ve bu yöntem genellikle antiviral ilaçların veya aşıların geliştirilmesinde kullanılıyor. Ancak bugüne kadar viral genomların üretimi, büyük ölçüde bilinen patojenlerin veya varyantların kopyalanmasına dayanıyordu. Yeni çalışmada ise yapay zeka, doğadaki milyonlarca canlının genetik dizilimlerinden elde ettiği bilgilerle tamamen işlevsel ve yeni virüsler tasarlamayı başardı.

Evo Modelleri ile Yeni Nesil Bakteriyofajlar

Araştırmacılar, nispeten küçük genomlara sahip olan ve sadece bakterileri enfekte eden bakteriyofajlar üzerinde çalıştı. Bu tamamen yeni virüslerin yaratılması, hesaplamalı biyoloji uygulamaları için geliştirilen Evo 1 ve Evo 2 adlı temel AI modellerine dayanıyor. Her iki algoritma, genlerin nasıl organize edildiği ve bir organizmanın işlevsel kalmasını sağlayan biyolojik kısıtlamalar gibi karmaşık evrimsel kalıpları öğrenmek amacıyla milyonlarca genom üzerinde eğitildi.

Deney tasarımında, Escherichia coli (E. coli) bakterisini enfekte edebilen Phi X-174 bakteriyofajı referans olarak kullanıldı. Amaç bu virüsü kopyalamak değil, algoritmaların E. coli'yi enfekte etmeye uyumlu genetik mimariye sahip binlerce tamamen yeni genom üretmesi için bir rehber olarak kullanmaktı.

Laboratuvar Ortamında Sentez ve Başarı Oranı

Bilim insanları, AI tarafından üretilen genomları değerlendirerek işlevsel olma olasılığı en yüksek olanları seçti. Bu seçim sonucunda, laboratuvarda molekül molekül yapay olarak sentezlenen 300 genomluk bir örneklem elde edildi. İşlevsel virüsler üretip üretemeyeceklerini test etmek için bu genomlar E. coli bakterilerine enjekte edildi.

Sentezlenen 300 genomdan sadece 16'sı, daha önce yayımlanmamış dizilimlere, farklı genlere ve yeni düzenleyici unsurlara sahip tam işlevsel bakteriyofajlara dönüştü. Science dergisinde yayımlanan araştırma, AI tarafından üretilen bu virüslerin dirençli bakterilerle mücadele etme yeteneğini de değerlendirdi. Sonuçlar, yapay zeka modelleri tarafından tasarlanan virüslerin bakteriyel direnci hızla aşarak enfeksiyon oluşturabildiğini gösterdi.

--- **İlgili Kaynaklar:** Profesyonel SEO ve GEO eğitim platformu çözümleri için [GEO eğitim](https://geoakademi.com) sayfasını ziyaret edin.