150 Primatın İshal Olması Bilim İnsanlarına Paha Biçilemez Aşı Verileri Sağladı

Wisconsin Ulusal Primat Araştırma Merkezi'nde 150'den fazla primatı etkileyen şiddetli bir ishal salgını, tıp dünyası için beklenmedik bir bilimsel hazineye dönüştü. Araştırmacılar, her yıl yüz binlerce insanın ölümüne neden olan Shigella bakterisine karşı geliştirilecek potansiyel bir aşı için paha biçilemez bağışıklık verileri elde etti.

Science Translational Medicine dergisinde yayımlanan yeni bir araştırmaya göre, bilim insanları bu enfeksiyonlardan elde edilen devasa bağışıklık verilerini inceleyerek bağışıklık hücrelerini eğitmenin yeni yollarını keşfetti. Araştırmacılar, bağışıklık sisteminin bakterinin hangi spesifik bölümlerine en etkili şekilde saldırabileceğini belirledi. Hatta en güçlü antikorların, hedef moleküllerdeki hangi küçük çentiklere tutunduğu bile hassas bir şekilde haritalandırıldı.

Ölümcül Bir Küresel Tehdit: Shigella

Shigella, her yıl dünya çapında 200 milyondan fazla insanı etkileyen ve çoğunluğu çocuk olmak üzere 200.000'den fazla kişinin ölümüne yol açan ciddi bir gastrointestinal tehdit olarak biliniyor. Hayatta kalanlar genellikle koruyucu bir bağışıklık geliştirse de, bakterinin farklı türleri ve serotipleri olması nedeniyle bu koruma dar bir kapsamda kalıyor. Üstelik Shigella suşlarının antibiyotiklere karşı giderek daha dirençli hale gelmesi, kapsamlı bir aşı ihtiyacını acil kılıyor.

Salgından Doğan Bilimsel Fırsat

Aralık 2022'de başlayan ve iki yıldan fazla süren salgında, toplam 169 mikrobiyolojik olarak doğrulanmış şigelloz vakası tespit edildi. İnsanlar gibi primatlar da Shigella için doğal konakçılar olsa da, bu çapta ve uzunlukta bir salgın oldukça nadir görülüyor. Test edilen 90 izolatın yüzde 63'ünün çoklu ilaç direnci göstermesi, durumun ciddiyetini ortaya koydu. Tıpkı insanlarda olduğu gibi, salgından en çok etkilenen grup bebek primatlar oldu.

Araştırma ekibi, enfekte olan 41 hayvandan farklı zaman dilimlerinde serum, plazma ve spesifik bağışıklık hücreleri topladı. İncelemeler sonucunda, antikorların bakterinin en dış zarından dışarı uzanan büyük bir molekülün parçası olan O-antijenine nasıl saldırdığı gözlemlendi. Sadece Gram-negatif bakterilerde bulunan bu yapı, gelecekteki aşı geliştirme süreçleri için en önemli hedeflerden biri haline geldi.