Dünya Kavruluyor: Aşırı Sıcakların Arkasında El Niño ve İklim Değişikliği Var

Dünya genelinde birçok bölge, rekor kıran sıcaklıkların yeni bir dalgasıyla karşı karşıya kalırken, yaz sıcaklıkları giderek daha tehlikeli bir hal alıyor. Uzmanlar, bu aşırı sıcakların arkasında El Niño, anormal derecede ısınan okyanus suları, jet akımlarındaki değişimler ve insan kaynaklı iklim değişikliğinin yattığını belirtiyor.

Avrupa ve ABD'de Rekor Sıcaklıklar

Batı Avrupa, tarihindeki en sıcak haziran ayını ve temmuz ayındaki rekor kıran orman yangınlarını geride bırakırken, şimdi yeni bir kavurucu sıcaklık dalgasıyla yüzleşiyor. Fransa'da yüksek sıcaklıklar ve şiddetli orman yangınlarının birleşimi, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana en zorlu durum olarak nitelendiriliyor. İspanya'dan Almanya'ya kadar Avrupa'nın birçok bölgesinde yüzlerce sıcaklık rekoru kırılıyor.

ABD'nin batısı da Kaliforniya kıyılarından Kayalık Dağları'na kadar aşırı sıcaklara hazırlanıyor. Phoenix'te sıcaklıkların 46 dereceye (115 Fahrenheit) ulaşması beklenirken, Salt Lake City ve Montana gibi bölgelerde de rekor seviyeler öngörülüyor. Uzmanlar, bu sıcak ve kuru koşulların mevcut yangınları daha da şiddetlendirme potansiyeline sahip olduğu konusunda uyarıyor.

Isı Kubbeleri ve Jet Akımı Etkisi

Asya'da Güney Kore ve Japonya gibi ülkeler de kavurucu sıcaklarla mücadele ediyor. Bu bunaltıcı sıcaklıklar, güneşli gökyüzünü ve sıcak havayı hapseden yüksek basınç alanları olan ısı kubbeleri tarafından tetikleniyor. Woodwell İklim Araştırma Merkezi'nden kıdemli bilim insanı Jennifer Francis, bu yüksek basınç alanlarının sabit kalmasının nedeninin jet akımının şeklinden kaynaklandığını belirtiyor.

Jet akımı dalgalı bir hal aldığında, tropikal havanın kuzeye doğru itilmesine ve normalde daha ılıman olan bölgelerde hapsolmasına neden oluyor. Avrupa örneğinde jet akımı, kıta çevresindeki anormal derecede sıcak okyanus sularından ekstra ısı taşıyor. Francis, Avrupa'yı çevreleyen denizlerin adeta ateşlendiğini ve bu durumun on yıllardır atmosfere salınan karbon emisyonu ile doğrudan bağlantılı olduğunu vurguluyor.

İklim Değişikliğinin Faturası Ağırlaşıyor

Yapılan son analizler, Avrupa'yı vuran ve binden fazla insanın hayatını kaybetmesine neden olan sıcak hava dalgasının, fosil yakıtların atmosfere eklediği ekstra ısı olmadan mümkün olamayacağını ortaya koyuyor. Bölgesel hava olayları da bu tabloda rol oynuyor; örneğin ABD'deki sıcak hava dalgası kısmen Meksika kıyılarındaki Kategori 5 kasırgaların rüzgar altı etkilerinden kaynaklanıyor. İklim değişikliği ve El Niño gibi doğa olaylarının birleşimi, küresel çapta aşırı hava olaylarının yeni normal haline gelmesine zemin hazırlıyor.