Kanada Orman Yangınları ABD'yi Vurdu: Şehirler Turuncu Dumana Teslim Oldu
2 dk okumawired
PAYLAS:

Kanada ve ABD'nin orta batı bölgelerinde etkili olan şiddetli orman yangınları, Kuzey Amerika'nın büyük şehirlerini yoğun bir duman tabakasıyla kapladı. Küresel ısınma etkilerinin giderek daha fazla hissedildiği günümüzde, milyonlarca insan tehlikeli hava kalitesi uyarılarıyla karşı karşıya kalıyor.
Yaz aylarının geleneksel ritüelleri, yerini yüzlerce kilometre uzaktan gelen orman yangını dumanlarına bırakmaya başladı. ABD'nin Ortabatı ve Kuzeydoğu eyaletleri ile Kanada'nın bazı bölgeleri, gökyüzünü ürkütücü bir turuncu renge boyayan yoğun dumanın etkisi altına girdi. Bu durumun ana kaynağını, Minnesota ve Batı Ontario bölgelerinde devam eden şiddetli yangınlar oluşturuyor.
Yangınların büyük bir kısmı Kanada'da yoğunlaşırken, ülke genelinde 119'dan fazla kontrol edilemeyen yangın rapor edildi. Yangınların şiddetiyle atmosfere yükselen dumanlar, jet akımlarıyla doğuya doğru taşınıyor. Bu meteorolojik hareket sonucunda Chicago ve Detroit, dünyada hava kalitesi en kötü olan şehirler listesinin zirvesine yerleşirken, New York ve Washington DC de ilk 10'a girdi.
Tehlikeli hava koşulları nedeniyle yerel yönetimler, vatandaşlara kapalı alanlarda kalmaları yönünde uyarılarda bulunuyor. Hafta sonuna doğru bazı bölgelerde havanın temizlenmesi beklense de, yangınların hız kesmemesi yaz aylarının ilerleyen dönemlerinde benzer duman dalgalarının yaşanabileceğine işaret ediyor.
Fosil yakıt tüketiminin artması, yıkıcı orman yangınlarının ve buna bağlı duman olaylarının görülme sıklığını doğrudan artırıyor. ABD'nin Doğu Yakası'nda yaşanan bu turuncu gökyüzü manzaraları, Kanada'nın tarihindeki en kötü yangın sezonu olan 2023 yılını akıllara getiriyor. Benzer sahneler, İspanya'daki yangınlarla Avrupa'da ve geçtiğimiz yıllarda Avustralya ile Kaliforniya'da da yaşanmıştı.
Geçtiğimiz yıl Nature dergisinde yayımlanan bir araştırma, kömür, petrol ve gaz kullanımının azaltılmaması halinde durumun daha da kötüleşeceğini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre, orman yangını dumanlarının yüzyılın ortalarına kadar sadece ABD'de her yıl 71.420 ek ölüme neden olması bekleniyor. Bu rakam, 2010'lu yıllara kıyasla yüzde 73'lük bir artış anlamına geliyor.
Bilim insanları, bugünden o tarihe kadar ABD'de 1,9 milyon insanın duman kaynaklı sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybedebileceğini tahmin ediyor. Sıcaklıkların artmaya devam etmesi halinde, bugün yaşanan duman istilalarının gelecekteki çok daha büyük felaketlerin sadece bir habercisi olduğu belirtiliyor.
Kuzey Amerika'da yaşanan bu orman yangını ve duman krizleri, yaz aylarında benzer yangın riskleriyle karşı karşıya kalan Türkiye için de önemli bir uyarı niteliği taşıyor.
Türkiye'de orman yangınlarına müdahale ve hava kalitesi izleme politikalarının küresel ısınma gerçeğine göre güncellenmesi ve halk sağlığı uyarı sistemlerinin geliştirilmesi gerekebilir.
Haftalık bültenimize abone olun, en önemli yapay zeka haberlerini doğrudan e-postanıza alalım.



